როგორ ემსახურება კრემლს ივანიშვილი და მისი მარიონეტები, პატიმრების რუსეთში ექსტრადირების განახლებით

2026-09-11 18:09:31, 12921 ნახვა

საქართველოს სახალხო დამცველის ყოფილი მოადგილის, გიორგი ბურჯანაძის თქმით, თბილისმა განაახლა პატიმრების რუსეთში ექსტრადირება.

2022 წელს, ევროპის საბჭოდან რუსეთის გარიცხვის შემდეგ, საქართველომ არ გადასცა პატიმრები რუსეთში. თბილისმა ეს პირდაპირ განაცხადა ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში სუმბაევი საქართველოს წინააღმდეგ საქმეში. მაშინ საქართველოს ხელისუფლებამ ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს წარუდგინა ოფიციალური მონაცემები და გამოთქვა მზადყოფნა, შეენარჩუნებინა ეს მორატორიუმი მანამ, სანამ ამ საკითხზე პანევროპული კონსენსუსი არ იქნებოდა მიღწეული. ეს გადაწყვეტილება ამჟამად გაუქმებულია.

გიორგი ბურჯანაძემ „ნეტგაზეთს“ განუცხადა, რომ მან შეამოწმა რუსეთის გენერალური პროკურატურის ვებგვერდი და აღმოაჩინა, რომ ექსტრადიციების შესახებ ინფორმაცია წელს გამოჩნდა.

სააგენტოს ვებგვერდის თანახმად, რასულ კაიტმაზოვი, ნიკიტა პოდსტავკინი და მაქსიმ შჩერბაკოვი ექვემდებარებოდნენ ექსტრადიციას. ესენი არიან რუსეთის მოქალაქეები, რომლებიც საქართველომ მოსკოვს გადასცა.

ბურჯანაძე ხაზს უსვამს, რომ რუსეთში არც ერთი სახელმწიფო ინსტიტუტი არ არის დამოუკიდებელი და ორიენტირებული ადამიანის უფლებების დაცვაზე; გარდა ამისა, მრავალი ანგარიში ადასტურებს, რომ რუსეთის ციხეებში უხეშად ირღვევა ფუნდამენტური უფლებები.
„პატიმრების რუსეთში ექსტრადიცია მიუღებელია. [...] მრავალი დამოუკიდებელი ანგარიში ადასტურებს ადამიანის უფლებების უმძიმეს დარღვევებს რუსეთის სასჯელაღსრულების დაწესებულებებში: ჩვენ ვხედავთ პატიმრების წამებას, არაადამიანურ მოპყრობას და სიკვდილს. სასტიკი მეთოდები რეგულარულად გამოიყენება აღიარებითი ჩვენების მისაღებად ან დასჯისთვის. ამის გათვალისწინებით, ნებისმიერი პატიმრის რუსეთში გადაყვანა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის უზარმაზარ რისკებს შეიცავს. სიტუაცია განსაკუთრებით საშიშია, როდესაც ადამიანი გონივრულად თვლის, რომ შეიძლება დევნის მსხვერპლი გახდეს ადრე გამოთქმული პოზიციის გამო - და ეს ზუსტად ისეთი ადამიანები არიან, რომლებმაც ძირითადად დატოვეს რუსეთი. ბუნებრივია, არსებობს რეალური რისკი, რომ ისინი იქ სასტიკი მოპყრობის მსხვერპლნი გახდებიან თავიანთი შეხედულებების ან სხვა გარემოებების გამო“, - განაცხადა ბურჯანაძემ.

ყოფილმა სახალხო დამცველის მოადგილემ ასევე ყურადღება გაამახვილა კიდევ ერთი ბრალდებულის, მიხაილ ტიმოფეევის საქმეზე, რომელიც, როგორც ჩანს, ასევე ექსტრადიციის წინაშე დგას. დაცვის მხარე აპირებს სტრასბურგის სასამართლოსგან დროებითი ზომების მოთხოვნას.

„თეორიულად, უზენაესმა სასამართლომ უნდა შეაჩეროს ეს პროცედურა... თუმცა, ჩვენ ვიცით, რომ საქართველოს სასამართლო სისტემა საბოლოოდ უცვლელად გამოაქვს იმ განაჩენებს, რომლებსაც მმართველი ხელისუფლება საჭიროდ და მიზანშეწონილად მიიჩნევს მოცემულ მომენტში. ამიტომ, მე არ მაქვს იმედი ქართული სასამართლოს“, - განაცხადა გიორგი ბურჯანაძემ.

რუსეთის მოქალაქეს, 8 თვის წინ საქართველოში დაკავებულ მიხაილ ტიმოფეევს რუსეთში ექსტრადიცია ემუქრება - სადაც ის ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისთვის სახიფათო რეალურ რისკებს ხედავს. 4 სექტემბერს, მოსამართლე ეკა ბარბაქაძემ პროკურატურის შუამდგომლობა დააკმაყოფილა.

საქართველოს პროკურატურა აცხადებს, რომ ექსტრადიციის შემდეგ, რუსეთი ტიმოფეევის უფლებების დაცვის „დეტალურ და ამომწურავ“ გარანტიებს იძლევა, რაც შემდგომ საკონსულო არხებით გაკონტროლდება. დაცვის მხარისთვის რუსეთის მიერ მოცემული გარანტიები სანდო არ არის. ადვოკატები დარწმუნებული არიან, რომ - რუსეთში ტიმოფეევს კარგი დღე არ ელოდება.

მოსამართლე მოსაფიქრებლად არ გასულა. დაცვის მხარის 2-დღიანი მოსმენის შემდეგ, გადაწყვეტილება სხდომის მიწურულს გამოაცხადა.

მიხაილ ტიმოფეევის ბედი მაქსიმუმ 12 დღეში უნდა გადაწყდეს. დარჩენილია გასაჩივრების პროცედურა. დაცვის მხარე დროებითი ღონისძიებისთვის მიმართავს სტრასბურგის სასამართლოს.

დამნაშავე თუ პოლიტიკური ანგარიშსწორების მსხვერპლი?

ტიმოფეევი, თბილისში, 2026 წლის 23 იანვარს დააკავეს, რუსეთის პროკურატურის მოთხოვნის საფუძველზე - როცა წითელი ცირკულარით მისი ძებნა ინტერპოლს უკვე შეჩერებული ჰქონდა. 60 წლის კაცს რუსეთი ითხოვს მკვლელობებისა და მკვლელობის მცდელობების საქმეზე, რომელიც 2004-2005 წლებით არის დათარიღებული და ხაბაროვსკის მხარის ყოფილ გუბერნატორს, სერგეი ფურგალს უკავშირდება.

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ოფიციალური თხოვნით მიმართა, რომლითაც რუსეთში ექსტრადიციის მორატორიუმის მოხსნის მიზეზის განმარტებას ითხოვდა.

სამინისტრომ თავი შეიკავა კონკრეტული დეტალების დაკონკრეტებისგან და ზოგადი პასუხი გასცა:

„იუსტიციის სამინისტრო განმარტავს, რომ საქართველო ექსტრადიციის საკითხებში არაერთ ქვეყანასთან თანამშრომლობს ეროვნული კანონმდებლობისა და საერთაშორისო კონვენციების ფარგლებში. კერძოდ, ყოველწლიურად საშუალოდ 200-250 ძებნილი პირი ექსტრადირდება სხვადასხვა ქვეყანაში“.

სამინისტრომ დასძინა, რომ ეს პროცედურა უზრუნველყოფს, რომ ძებნილი პირი სამართალდამცავ ორგანოებს მიეცეს დანაშაულის ჩადენის ადგილას, ადამიანის უფლებების სრული დაცვით, მათ შორის სამართლიანი სასამართლოს გარანტიების დაცვით.
„საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, თითოეული ექსტრადიციის საქმე ინდივიდუალურად განიხილება და საბოლოო გადაწყვეტილებას ორინსტანციის სასამართლოები იღებენ ეროვნული კანონმდებლობისა და საერთაშორისო სამართლის პრინციპების მკაცრი დაცვით.
ექსტრადიციის მოთხოვნის განხილვისას კანონი უზრუნველყოფს ყველა პირის თანაბარ მოპყრობას და ეფუძნება სათანადო სასამართლო პროცესის პრინციპს“, - ხაზგასმით აღნიშნა სამინისტრომ.

უფლებადამცველები და იურისტები აღნიშნავენ, რომ მიმდინარე წელს უკვე მიღებულია პატიმრების რუსეთში ექსტრადირების რამდენიმე გადაწყვეტილება, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ არაფორმალური შეზღუდვა მოიხსნა.

ექსტრადიციის პროცესი 2022 წელს შეწყდა.

ეს გადაწყვეტილება პირდაპირ უკავშირდებოდა უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ რუსეთის ევროსაბჭოდან გარიცხვას. მთავარი ფაქტორები, რის გამოც მაშინ ექსტრადიცია შეჩერდა:

სამართლებრივი არგუმენტი: ევროსაბჭოდან გარიცხვის გამო, რუსეთი აღარ ექვემდებარებოდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს (ECHR) იურისდიქციას და კონტროლს. შესაბამისად, საქართველომ მიიჩნია, რომ რუსულ ციხეებში პატიმართა უფლებების დაცვისა და წამებისგან დაზღვევის სამართლებრივი გარანტიები აღარ არსებობდა.
ოფიციალური პოზიცია: საქართველოს იუსტიციის სამინისტრომ ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში (კერძოდ, საქმეზე „სუმბაევი საქართველოს წინააღმდეგ“) ოფიციალურად წარადგინა დოკუმენტაცია, სადაც დაადასტურა, რომ რუსეთში პატიმრებს არ აგზავნიდა.