2022-08-26 14:33:15, 2355 ნახვა

---

„ომს არ გააჩნია სქესი“ - რა მნიშვნელობა აქვს უკრაინაში ქალების სამხედრო რეგისტრაციას

უკვე 8 წელია უკრაინის შეიარაღებული ძალები რუს დამპყრობლებს ებრძვიან როგორც ფრონტზე, ისე მის უკანა მხარეს. მთელი ამ წლების განმავლობაში ომში მხოლოდ კაცები არ დადიოდნენ - მათ გვერდით ქალებიც იბრძოდნენ.

თავდაცვის სამინისტროს შეფასებით, უკრაინის შეიარაღებული ძალების რიგებში 50 000 უკრაინელი ქალი მსახურობს, აქედან 5 000 უშუალოდ ფრონტის ხაზზეა. ატარებენ ტანკებს, უვლიან დაჭრილებს და ტყვიამფრქვევებით ესვრიან ოკუპანტებს.

ქვეყნის მასშტაბით დაწესებული საომარი მდგომარეობის გათვალისწინებით, უკრაინაში საყოველთაო მობილიზაციაა გამოცხადებული. სამხედრო ასაკის ყველა მამაკაცი სამსახურისთვის უკუჩვენებების გარეშე იკავებს პოზიციებს უკრაინის შეიარაღებული ძალების რიგებში, იქნება ეს ფრონტი თუ პერსონალის რეზერვი.

უმეტესწილად ეს არ ეხება ქალებს და მათი მონაწილეობა ომში ნებაყოფლობითია. მაგრამ 2022 წლის ოქტომბერში ძალაში შედის თავდაცვის სამინისტროს ბრძანება, რომლის მიხედვითაც გარკვეული პროფესიის უკრაინელ ქალებს სამხედრო სამსახურში რეგისტრაცია მოუწევთ.

რით განსხვავდება ბუღალტერია მობილიზაციისგან, რას გულისხმობს და როგორ იბრძვიან უკრაინელი ქალები

უკრაინის შეიარაღებული ძალების მებრძოლი ევგენია ემერალდი, რომელსაც პრესაში უკვე „უკრაინელ ჟანა დ’არკს“ უწოდებდნენ, სნაიპერია. 

გოგონა აღიარებს, რომ იარაღი ბავშვობიდან უყვარდა. 9 წლის ასაკში მან პირველად აიღო ჩახმახი.

სამოქალაქო ცხოვრებაში ევგენია ბიზნესით იყო დაკავებული. რა თქმა უნდა, მან არ იცოდა, რომ რუსეთი 24 თებერვალს უკრაინას თავს დაესხმებოდა, მაგრამ მისმა შინაგანმა ინსტინქტმა არ მოატყუა.ინტუიციით, თავდასხმის წინა დღეს, გოგონამ იყიდა ყველაფერი, რაც სჭირდებოდა, მათ შორის სიგარეტი და მისი საყვარელი ხილი.

24 თებერვლიდან მისი სახლი მიგრანტთა თავშესაფარად იქცა. რამდენიმე დღის განმავლობაში ის ორგანიზაციულ საკითხებს აგვარებდა, რის შემდეგაც ჩაალაგა ნივთები და სამხედრო აღრიცხვისა და გაწვევის ოფისში მივიდა.

ევგენიას თქმით, წვრთნების დროს ყველა მსროლელი ერთნაირ პირობებში იმყოფებოდა, მიუხედავად იარაღისა და გამოცდილების არსებობისა თუ არარსებობისა. 

მამაკაცებსა და ქალებს ასწავლიდნენ კალაშნიკოვის ავტომატებიდან და ტრავმული პისტოლეტებიდან სროლას. შემდეგ პროფესიის მიხედვით ანაწილებდნენ.

ევგენია თავის განყოფილებაში ერთადერთი ქალია და დროდადრო უნდა ეჯიბრო მამაკაცებს. 

„როგორაა ჯარში მსასურობის ამბავი მამაკაცებში? ისინი ერთმანეთს აღიქვამენ როგორც ტყუპს, ან როგორც კონკურენტს. მაგრამ ისინი მე ვერ აღიქვამენ ტყუპად, რადგან მე ქალი ვარ. უფრო მეტად კონკურენტად აღმიქვამენ”,- განაცხადა ევგენიამ.

მისივე თქმით, ომის დროს შიში, ნორმალურია. ამას ყველა განიცდის, როგორც ქალი, ასევე მამაკაცი. 

„მთავარია, არ მისცეთ საშუალება შიში პანიკაში გადაიზარდოს, შეეცადეთ აკონტროლოთ თქვენი ემოციები. ამიტომაც უნდა მოემზადო სამხედრო სამსახურისთვის, პირველ რიგში, გონებრივად. ყველამ თავად უნდა გადაწყვიტოს, შეუძლია თუ არა ტყვიამფრქვევი აიღოს, შეუძლია თუ არა მტერს დაუმიზნოს და ჩახმახი აწიოს - შეუძლია თუ არა ამ ბარიერის გადალახვა”.

ევგენიასთვის ომში ქალების თემა საკმაოდ მარტივი და გასაგებია - მისთვის არ არსებობს მებრძოლების დაყოფა სქესის მიხედვით. კაცმაც და ქალმაც, პირველ რიგში, თავად უნდა გადაწყვიტონ, სად მოუტანენ ქვეყანას დიდ სარგებელს - ფრინტის წინა თუ უკანა ხაზზე.

„ომს არ აქვს სქესი. არ აქვს მნიშვნელობა ქალი ხარ თუ კაცი. თუ შეგიძლია შენი სახელმწიფოს დაცვა, მაშინ რატომაც არა”,- აღნიშნავს ევგენია.

ქალების ჯარში მსახურობა საზოგადოებაში ასე ცალსახად არ აღიქმება, მით უმეტეს, რომ 1 ოქტომბრიდან ძალაში შედის თავდაცვის სამინისტროს ბრძანება (No313) ქალების სამხედრო ჩანაწერებში შეყვანის შესახებ.

აღსანიშნავია, რომ ამ დოკუმენტს ყველა უკრაინელი ქალი არ ექვემდებარება - ბრძანება განსაზღვრავს პროფესიების ჩამონათვალს, რომლებიც ან პირდაპირ კავშირშია სამხედრო სამსახურთან, ან ითვლება დაკავშირებულად.

ეს პროფესიები მოიცავდა მედიცინას, მარკეტინგის, ინჟინერიას, კვების ტექნოლოგიებს, ჟურნალისტიკას - სულ 14 სპეციალობა და 7 მონათესავე პროფესია.

თუმცა ამის მიუხედავად, იმ ქალებს, რომელთა საქმიანობის სფერო არ არის შეტანილი უკრაინის არმიისთვის საჭირო ხელოსნობის ჩამონათვალში, შეუძლიათ ნებაყოფლობით დარეგისტრირდნენ სამხედრო სამსახურში.

თავდაპირველად იგეგმებოდა, რომ იმ ქალებისთვის, რომელთა სპეციალობებიც მოხვდებოდა სიაში, მათთვის რეგისტრაცია სავალდებულო ყოფილიყო. მაგრამ ჯერ კიდევ ივლისის შუა რიცხვებში გენერალურმა შტაბმა განაცხადა, რომ ყველაფერი ნებაყოფლობით მოხდებოდა, არანაირი ვალდებულება არ იარსებებდა.

„უკრაინის შეიარაღებული ძალების და სხვა სამხედრო ფორმირებების სამხედრო ნაწილების განლაგების გამოცდილება ადასტურებს, რომ დღეს სახელმწიფოში არ არის გადაუდებელი აუცილებლობა სამხედრო ჩანაწერებში მყოფი ქალების რაოდენობის გაზრდა“, - აღნიშნავენ გენერალურ შტაბში.

ამავდროულად, სამხედროებმა გამოაცხადეს იდეა, რომ დაიწყონ ქალების სამხედრო რეგისტრაცია სახელმწიფოში სპეციალური პერიოდის დასრულებიდან არა უგვიანეს ერთი თვისა, ანუ საომარი მდგომარეობის გაუქმებიდან. 

უკრაინის თავდაცვის მინისტრის მოადგილე, ანა მალიარმა განმარტა, რომ გარკვეული სამხედრო სპეციალობის მქონე ქალების სავალდებულო რეგისტრაცია კანონის უზენაესობაა, რომელსაც ვერც თავდაცვის სამინისტრო და ვერც გენერალური შტაბი ვერ შეცვლის.

„თუ ეს ნორმა შეიცვლება, ამას თავდაცვის სამინისტრო და გენერალური შტაბი განახორციელებს. ჩვენივე სახელით მოვამზადეთ წინადადებები ამ ცვლილებებისთვის ნებაყოფლობითობის მიმართულებით და კანონპროექტის ჩვენი ვერსია ახლა სხვა სამინისტროებში შეთანხმებულია, თუმცა გადაწყვეტილებას პარლამენტი მიიღებს",- განაცხადა მალიარმა.

რაც შეეხება თავად ბრძანებას, აუცილებელია მკაფიოდ განვასხვავოთ ცნებები „სამხედრო აღრიცხვა“ და „მობილიზაცია“. 

ის, რომ დღეს უკრაინის შეიარაღებული ძალების რეზერვს შეემატა ქალი, არ ნიშნავს, რომ ხვალ მას ფრონტის ხაზზე გამოიძახებენ. 

არსებობს „უკანა” პროფესიების უზარმაზარი სია, რომლებიც აუცილებელია ჯარისკაცებისთვის ყველაფრის უწყვეტი მიწოდებისა და დამპყრობლების წინააღმდეგ ეფექტური ბრძოლის უზრუნველსაყოფად. გარდა ამისა, ქალებისთვის სამხედრო სამსახური ნებაყოფლობითია.

ტექნიკურად ეს ასე გამოიყურება - ქალი მიდის გაწვევის ცენტრში, გადის სამედიცინო შემოწმებას და ექიმების გადაწყვეტილებიდან გამომდინარე, ნაწილდება შეიარაღებული ძალების, ეროვნული გვარდიის ან სხვა სამხედრო ფორმირებების საკადრო რეზერვში. ამ მომენტიდან, დარეგისტრირებულ უკრაინელ ქალს მოეთხოვება გამოძახებაზე გამოცხადება დაკომპლექტების ცენტრში.

იმის მიუხედავად, რომ ბრძანება ძალაში ჯერ არ შესულა, მას უკვე დიდი რეზონანსი მოჰყვა უკრაინელებს შორის. 

მაგალითად, დეპუტატებმა შესთავაზეს უკრაინის შეიარაღებული ძალების მიერ მოთხოვნილი სპეციალობების სიის შემცირება. იგივე უკრაინელი ქალები, რომელთა პროფესიაც მოხვდება საბოლოო სიაში, პარლამენტარების აზრით, იძულებით არ უნდა დარეგისტრირდნენ - ყველაფერი მათ სურვილზე უნდა იყოს დამოკიდებული.

ამასთან, ქალთა სამხედრო აღრიცხვის ორგანიზება, როგორც სახალხო დეპუტატები განმარტავენ, უკრაინაში უნდა დაიწყოს„ განსაკუთრებული პერიოდის“ დასრულებიდან არა უგვიანეს ერთი თვისა, რომელიც გენერალურ შტაბში განიხილებოდა.

„ომმა აიძულა ათასზე მეტი მოხალისე წასულიყო უკრაინის დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის დასაცავად. ჩემი აზრით, ქალები საომარ მოქმედებებში მხოლოდ საკუთარი ნებით უნდა მონაწილეობდნენ, თუ ისინი მზად არიან და სურთ იმსახურონ შეიარაღებულ ძალებში“,- ამბობს რადას ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის კომიტეტის ხელმძღვანელი, ალექსანდრე ზავიტნევიჩი.

დეპუტატების მიერ შემოთავაზებული ცვლილებები თავდაცვის სამინისტროს ბრძანების ძალაში შესვლამდე, ანუ 1 ოქტომბრამდე უნდა განიხილებოდეს. თუმცა, ახლაც შეგვიძლია ვთქვათ, რომ არავინ აიძულებს ქალებს ფრონტის ხაზზე მტერს შეებრძოლოს – ყველაფერი მხოლოდ მათ სურვილზე იქნება დამოკიდებული.

შეგახსენებთ, რომ 24 თებერვლიდან რუსეთი აწარმოებს „სპეციალურ სამხედრო ოპერაციას“ უკრაინის დემილიტარიზაციისა და დენაციფიკაციის მიზნით. ვლადიმერ პუტინმა მის მიზანს უწოდა "ადამიანების დაცვა, რომლებიც რვა წლის განმავლობაში ექვემდებარებოდნენ ბულინგსა და გენოციდს კიევის რეჟიმის მიერ".

რუსეთის მტკიცებით, შეიარაღებული ძალები მხოლოდ სამხედრო ინფრასტრუქტურას და უკრაინულ ჯარებს ურტყამენ. ამასთან თავდაცვის დეპარტამენტში ოპერაციის მთავარ მიზანს დონბასის გათავისუფლება უწოდებენ.

 

---

ავტორი: ელენე გვიმრაძე, ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2018 წლიდან

---

დღის თემა

მთავარი თემა

ინტერვიუ - ექსკლუზივი