თებერვლის ბოლოს, სწორედ მაშინ, როდესაც რუსეთი  უკრაინაში შეიჭრა , ევროკავშირმა მიიღო უპრეცედენტო გადაწყვეტილება: მან გახსნა საზღვრები უკრაინელებისთვის, რომლებიც ომს გაექცნენ,  გაექცნენ რუსულ დაბომბვას, რაკეტებსა და ტანკებს. ერთი კვირის შემდეგ, ევრობიუროკრატიისთვის საოცრად სწრაფად, ევროკავშირმა ერთხმად მიიღო  გადაწყვეტილება ომის გამო უკრაინიდან გაქცეული პირების „დროებითი დაცვის“ შესახებ.

ევროპამ პირველად გამოიყენა მექანიზმი სახელწოდებით „დროებითი დაცვა“. არავინ  ელოდა, რომ ეს სიახლე იდეალურად იმუშავებდა და ყველამ იცოდა, რომ  ევროკავშირს მოუწევდა ხარვეზების „გამოსწორება“. მაგრამ ეს ასე არ მოხდა. ევროკავშირი, რომელიც ასე სწრაფად მოქმედებდა თებერვალში, კვლავ ჩაეფლო ბიუროკრატიაში.

European pravda წერს, რომ ევროკავშირის ქვეყნებში კვლავ რჩება კოორდინაციის ხარვეზები .ბევრ უკრაინელ ლტოლვილს უკვე შეექმნა პრობლემა ამის გამო, თუმცა მათ არცერთი წესი არ დაურღვევიათ.

წესები ომიდან გაქცეული უკრაინელებისთვის

რუსეთის სრულმასშტაბიანი შემოჭრით, ევროკავშირმა გაუხსნა საზღვრები უკრაინელებს. ეს საშუალებას აძლევდა მათ საზღვარი  ბიომეტრიული პასპორტების ან სხვა დოკუმენტების გარეშე გადაეკვეთათ.ევროკომისიამ მოამზადა 16-გვერდიანი დოკუმენტი ომიდან გაქცეული და ევროკავშირში ჩასული უკრაინელების სტატუსის შესახებ.

ყველაზე მნიშვნელოვანი წესები შემდეგია:

(1) უკრაინელებს უნდა მიეცეთ საშუალება, გადაკვეთონ საზღვარი ომის დროს ნებისმიერი დოკუმენტით, რომელიც მიუთითებს მოქალაქეობაზე.

(2) უკრაინელებს უფლება აქვთ თავისუფლად გადაადგილდნენ შენგენის ზონაში 180 დღის განმავლობაში 90 დღის განმავლობაში დაშვების შემდეგ. შესაბამისად, მათ შეუძლიათ გამგზავრება წევრ სახელმწიფოში, სადაც ისარგებლებენ დროებითი დაცვის უფლებებით.

(3)ქვეყანა ვალდებულია უზრუნველყოს ბინადრობის ნებართვა და სტატუსის დამადასტურებელი დოკუმენტი. პროცედურა უნდა იყოს რაც შეიძლება მარტივი, რაც შეამცირებს თავშესაფრის სისტემის გადატვირთვის რისკს.

(4) მას შემდეგ, რაც წევრი სახელმწიფო გასცემს ბინადრობის ნებართვას, პირს, რომელიც სარგებლობს დროებითი დაცვით, უფლება აქვს იმოგზაუროს სხვა წევრ სახელმწიფოებში.

(5) უკრაინელებისთვის, რომლებიც არ სარგებლობენ დროებითი დაცვით, იგივე წესები მოქმედებს ტურისტებზე - 90 დღე ევროკავშირში, მომდევნო 90 დღე უკრაინაში.

მოლოდინი რეალობის წინააღმდეგ

თუმცა, ევროკომისიის წესები მხოლოდ „რეკომენდაციებია“. ყველა სახელმწიფო დაეთანხმა მათ განხორციელებას, მაგრამ ბევრმა მათგანმა დაარღვია ბრიუსელის რეკომენდაციები.

სამართლებრივი შედეგები ძალიან სერიოზულია:

(1) დროებით დაცული უკრაინელების უმეტესობას ოფიციალურად არ ეძლევათ უფლება ევროკავშირში  მოგზაურობისა. მათ დეპორტაციის რისკიც კი ემუქრებათ.
(2) მათ, ვინც დროებით ბრუნდება უკრაინაში, ხშირად არ აძლევენ  ევროკავშირში დაბრუნების უფლებას.

ყველაზე აშკარაა პოლონეთის მაგალითები.

1,2 მილიონზე მეტმა უკრაინელმა მიიღო დროებითი დაცვა პოლონეთში, მაგრამ მათ არ აქვთ არც ერთი დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა მათ სტატუსს, მხოლოდ PESEL-ის საიდენტიფიკაციო ნომერი.

ევროკავშირის ნებისმიერ სხვა ქვეყანაში ისინი ყველა არალეგალები არიან, რომლებმაც დაარღვიეს მიგრაციის წესები.

მხოლოდ პოლონეთი არ არის დამნაშავე. სხვა ქვეყნებში უკრაინელები ასევე იღებენ არასწორ დოკუმენტებს ან ქვეყნები აჭიანურებენ გაცემას რამდენიმე თვით. და ასე იქცნენ უკრაინელები ნახევრად არალეგალ მიგრანტებად.

საფრანგეთის ზოგიერთ პროვინციაში, ბინადრობის ნებართვას მხოლოდ უკრაინელ ქალებს აძლევენ, შვილების გარეშე. და თუ დედა ლეგალურად ცხოვრობს ქვეყანაში,  მისი შვილები არალეგალები არიან ევროკავშირის სხვა ქვეყნებში

დეპორტაციის საფრთხე?

მიგრაციის წესების თანახმად: არალეგალური მიგრანტი უნდა იყოს დეპორტირებული ევროკავშირიდან. გამონაკლისი არ ეხებათ ომის დროს გამოქცეულ უკრაინელებს.

მარია რეპკომ, ეკონომიკური სტრატეგიის ცენტრის აღმასრულებელი დირექტორის მოადგილემ, თავშესაფარი პოლონეთში იპოვა. ივნისში იგი მიწვეული იყო ავსტრიის მთავრობასთან მაღალი დონის შეხვედრაზე. მაგრამ მარია გააფრთხილეს - რომ არ ესარგებლა ფრენის უფლებით. ის პოლონეთში 90 დღეზე მეტ ხანს დარჩა. ეს ნიშნავს, რომ მან დაარღვია მიგრაციის წესები ავსტრიაში.მას  შესაძლოა ვენაში დეპორტაცია დაემუქროს, თუ ვინმე აეროპორტში მის პასპორტს შეამოწმებს. "მითხრეს, რომ არ ააფრენდნენ თვითმფრინავს. ამიტომაც ვერ გავბედე ფრენა. გადავწყვიტე არ გავრისკო", - განმარტა მან.

ცალმხრივი მოგზაურობა

უკრაინელები, რომლებიც უკრაინაში ბრუნდებიან მოკლე ვადით, მაგალითად, ავადმყოფობის ან საყვარელი ადამიანების გარდაცვალების გამო,  კიდევ უფრო დიდი პრობლემების წინაშე დგანან. უკრაინაში შესვლა ყოველთვის ადვილია. პრობლემა მაშინ ჩნდება, როცა ისინი ევროკავშირში ბრუნდებიან.

უკრაინელმა უფლებადამცველმა ოლექსანდრა დვორეცკამ გერმანიაში იპოვა თავშესაფარი, ადრე გაზაფხულზე წარადგინა საბუთები, მაგრამ ჯერ კიდევ ელოდება ბარათს. გერმანიის სახელმწიფო მანქანა არ არის მზად უკრაინიდან ქალებისა და ბავშვების შემოდინებისთვის. ყველას რამდენიმე თვე უწევს ბინადრობის ნებართვის ლოდინი. მაგრამ სანამ პლასტიკური ბარათი დამზადდებოდა, გერმანელებმა ოლექსანდრას მისცეს ქაღალდის დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებდა მის ბინადრობის ნებართვას.

ერთ დღეს ოლექსანდრას გადაუდებელი საჭიროება გაუჩნდა: მან შვილი გერმანიაში დატოვა და უკრაინაში წავიდა. და როდესაც ის უკან დაბრუნდა, საზღვარზე არ შეუშვეს და თქვეს, რომ მისი გერმანული დოკუმენტი არ აკმაყოფილებდა მოთხოვნებს.

"უნგრეთის სასაზღვრო პოლიციამ თქვა, რომ მე ვიყავი ტურისტი, რომელმაც 90 დღე გამოიყენა. ბუდაპეშტში მიმავალი მატარებლიდან გამომიყვანეს. ერთი საათი მომიწია მოლაპარაკება, რომ კომპრომისზე წავსულიყავი. საზღვრის გადაკვეთის საშუალება მომცეს, მაგრამ მომწერეს. მე მაქვს ოქმი, რომელშიც ნათქვამია, რომ ორ კვირაში უნდა დავტოვო ევროკავშირი“, - თქვა მან.

ოფიციალურ კიევს, რომელიც დაჟინებით მოითხოვს წესების გამარტივებას, ომის დროს სხვა პრიორიტეტები აქვს. ევროკავშირი უკრაინელებს აჯერებს, რომ მას არ შეუძლია კომპლექსური საკითხის ეფექტურად გადაჭრა.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

პენიტენციური: რატიანის კომუნიკაცია სხვა მსჯავრდებულებთან შესაძლოა, გარკვეულ რისკს შეიცავდეს

ლევან ხაბეიშვილის ოპოზიციას მიმართავს

ბიზნესმენი რესან ქიქავა: ბიზნესმენს წაერთვა აზრის გამოხატვის თავისუფლება

პენცენტრი: ხელისუფლება განსაკუთრებული სისასტიკით უსწორდება ქართველ პოეტს, ზვიად რატიანს