დღეს შიდსთან ბრძოლის საერთაშორისო დღე აღინიშნება.

დღევანდელი დღე შიდსის პანდემის მიმართ საზოგადოებაში ცნობიერების ამაღლებას ემსახურება.

შიდსმა მსოფლიოში 2007 წლისთვის 25  მილიონი ადამიანი იმსხვერპლა, ხოლო დაახლოებით  38,6 მილიონი ვირუსისმატარებელია, რაც მას ყველაზე დესტრუქციულ ეპიდემიად აქცევს  ისტორიაში.

მიუხედავად ბოლო დროს ანტირეტროვირუსული მკურნალობის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესებისა მსოფლიოს მრავალ რეგიონში 2005  წელს შიდსის ეპიდემიამ 3,1 მილიონი ადამიანი იმსხვერპლა,  მათ შორის 570.000 ბავშვი იყო.

მსოფლიო შიდსის დღის აღნიშვნის იდეა 1988  წელს შიდსის პრევენციის პროგრამით ჯანდაცვის მინისტრების სამიტზე გაჩნდა. მას შემდეგ ეს იდეა მრავალმა მთავრობამ, საერთაშორისო და საქველმოქმედო ორგანიზაციამ  მთელ მსოფლიოში მიიღო.

შიდსი- შეძენილი იმუნური დეფიციტის სინდრომი, რომელიც ვითარდება აივ-ინფექციის (ინგლ. Acquired Immune Deficiency Syndrome, AIDS) ფონზე და ხასიათდება CD4+ ლიმფოციტების რაოდენობის კლებით, მრავალი ოპორტუნისტული ინფექციური და არაინფექციური დაავადებებით. არსებითად არის აივ-ინფექციის ბოლო სტადია.

შიდსი რეგისტრირებულია მსოფლიოს ხუთივე კონტინენტის 206 ქვეყანაში. ოფიციალური მონაცემებით, სადღეისოდ მსოფლიოში შიდსის ვირუსით ინფიცირებულია 20 მილიონამდე ადამიანი, მათგან 80% სქესობრივი გზით დაავადდა.

ინფექციის გადაცემის გზებს შორის წამყვანია ნარკოტიკების გზით მოხმარება, დაუცველი სქესობრივი კავშირი, მათ შორის ჰომოსექსუალური კავშირი.

შიდსის ვირუსი არ გადაეცემა: ჰაერ-წვეთოვანი გზით, ნერწყვით, ხველით, ცხვირის დაცემინებით ან კოცნით. შესაბამისად, არ არის საშიში ინფიცირებულთან საუბარი;

საყოფაცხოვრებო და სოციალური კონტაქტებით.

არ არის საშიში ხელის ჩამორთმევა, მოხვევა, ალერსი, დაავადებულის მიერ გამოყენებული ჭურჭლით, თეთრეულით, საერთო საპირფარეშოთი და აბაზანით სარგებლობა. არ არის საშიში აივ ინფიცირებულთან ერთად ყოფნა სასწავლო დაწესებულებებში  და საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში, როგორიცაა კინოთეატრი, სტადიონი, საცურაო აუზი და სხვ. არ არის საშიში მეტროთი და სხვა საზოგადოებრივი ტრანსპორტით მგზავრობა;

ვირუსი არ გადადის მწერებისა და ცხოველების საშუალებით.

რა სიმპტომები ახასიათებს შიდსს? ინკუბაციური პერიოდის განმავლობაში, რომელიც საშუალოდ 3-10 წელს გრძელდება, ინფიცირებული ადამიანი თავს პრაქტიკულად ჯანმრთელად გრძნობს. შიდსი კლინიკურად გამოვლინდება იმუნური სისტემის ღრმა დაზიანების შემდეგ და ხასიათდება მრავალფეროვანი სიმპტომატიკით. ყველაზე ხშირად მას ახასიათებს:    ტემპერატურის უმიზეზო მომატება 1 თვეზე მეტი ხნის მანძილზე; ლიმფური კვანძების გადიდება;  ძლიერი საერთო სისუსტე; მუქი წითელი ფერის ლაქები  კანსა და ლორწოვან გარსებზე; გახანგრძლივებული პნევმონია (ფილტვების ანთება), რომელიც არ ექვემდებარება ჩვეულებრივ მკურნალობას;  ძლიერი ოფლიანობა, განსაკუთრებით ღამით; თეთრი ფერის ნადები პირის ღრუს ლორწოვანზე და პათოლოგიური მოვლენები ცენტრალური ნერვული სისტემის მხრივ.

აივ ინფექციის ყველაზე მეტი შემთხვევა რეგისტრირებულია თბილისში, შემდეგ სამეგრელოში, იმერეთსა და აჭარაში.

2004 წლიდან საქართველომ პირველმა და ჯერჯერობით უკანსაკნელმა აღმოსავლეთ ევროპაში უზრუნველყო აივ მკურნალობაზე უნივერსალური ხელმისაწვდომობა. აივ ტესტირება ერთადერთი გზაა აივ ინფექციის დიაგნოზის დასადგენად, ხოლო ადრეული დიაგნოსტიკა ერთადერთი საშუალებაა აივ ინფიცირებულის სიცოცხლის გახანგრძლივებისა და სრულფასოვანი ცხოვრებისთვის.

დღეისათვის ანტირეტროვირუსული მკურნალობა 1971 შიდსით დაავადებულ პაციენტს უტარდება.

თაკო მაქაცარია

ავტორი: ირაკლი მანაგაძე , ექსპრესნიუსის რეპორტიორი 2009 წლიდან

სოციალური ქსელები

კირილი იმედოვნებს, რომ საქართველოს მომავალი პატრიარქი უკრაინაზე პოზიციას არ შეიცვლის

ზურაბ პატარაძე აჭარის მთავრობის თავმჯდომარე გახდა

სინოდის სხდომას წილკნელი მიტროპოლიტი ზოსიმე არ ესწრება, ხმას 38 მღვდელმთავარი აძლევს

გლდანის რაიონში გაზმომარაგება ავარიულად 20 000 აბონენტს შეუწყდება