აშშ-ის მოკავშირეების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის უნარის მიმართ ეჭვები სულ უფრო მეტ იაპონელ პოლიტიკოსს აიძულებს, განიხილონ საკუთარი ბირთვული არსენალის შექმნის საკითხი. ბოლო სამი წლის განმავლობაში გაორმაგდა იმ ადამიანების რიცხვი, რომელთაც სურთ ქვეყნის არაბირთვული სტატუსის შეცვლა.

ბირთვული იარაღის ფლობის საკითხი პოსტატომურ იაპონიაში ტაბუდად ითვლებოდა. თუმცა, ახლა ის ფაქტობრივად სამი ბირთვული ძალის - რუსეთის, ჩინეთისა და ჩრდილოეთ კორეის - მიერ არის გარშემორტყმული და დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის კონფრონტაციული პოლიტიკა მოკავშირეების მიმართ იწვევს საუბარს სულ მცირე უფრო თვითდამოკიდებულების, მათ შორის ბირთვული იარაღის, გათვალისწინების შესახებ. „როიტერის“ ინტერვიუები ათეულობით იაპონელ კანონმდებელთან, მთავრობის წარმომადგენლებთან და ყოფილ მაღალჩინოსან სამხედროებთან აჩვენებს მზარდ მზადყოფნას, შეასუსტონ 1967 წელს ჩამოყალიბებული „სამი არაბირთვული პრინციპი“ - არ შექმნან, არ ფლობდნენ და არ განალაგონ ბირთვული იარაღი მის ტერიტორიაზე.

იაპონია იყო ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების ადრეული ხელმომწერი და მას მსოფლიოში ყველაზე დიდი აშშ-ის სამხედრო წარმომადგენლობა ჰყავს მის დასაცავად. „აშშ-ს ყოფნას [აღარ] თავისთავად მიღებულად აღვიქვამთ“, - განუცხადა „როიტერსს“ იაპონელმა კანონმდებელმა რუი მაცუკავამ, მმართველი ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის გავლენიანი ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის საბჭოს წევრმა.

„ტრამპი ძალიან არაპროგნოზირებადია; ეს შეიძლება მისი ძლიერი მხარე იყოს, მაგრამ მე ვფიქრობ, რომ ყოველთვის უნდა ვიფიქროთ B გეგმაზე“, - თქვა მაცუკავამ. მისი თქმით, B გეგმა შეიძლება იყოს თვითკმარობისკენ სვლა საკუთარი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის კუთხით და შემდეგ საკუთარი ბირთვული იარაღის შეძენა.
ექვსი თვის წინ, ტოკიოს საერთაშორისო ქრისტიანული უნივერსიტეტის პოლიტიკისა და საერთაშორისო კვლევების პროფესორმა სტივენ ნაგიმ აღნიშნა, რომ იაპონიის მთელი სტრატეგია აგებულია აშშ-ს გარანტიებზე, რაც მას საშუალებას მისცემდა, მისი ბირთვული ქოლგის ქვეშ დარჩენილიყო: „გეგმა A არის აშშ-ზე მიჯაჭვულობა, გეგმა B კი - კიდევ უფრო მეტად აშშ-ზე მიჯაჭვულობა და ა.შ.“. ბირთვული იარაღი მხოლოდ Z გეგმის ფარგლებშია შესაძლებელი, თქვა ნაგიმ და დასძინა, რომ ტოკიოს პრაქტიკულად არ აქვს სტრატეგიული აზროვნება ბირთვული პოლიტიკის სფეროში.

თუმცა, ბირთვული ენერგიის ინდუსტრიის წყალობით, იაპონიას აქვს მასალის მნიშვნელოვანი მარაგი, რომლის გამოყენებაც საკუთარი იარაღის შესაქმნელად შეიძლება. საკუთარი მონაცემებით, 2023 წლის ბოლოსთვის იაპონიას დაახლოებით 8.6 ტონა პლუტონიუმი ჰქონდა; თეორიულად, ეს საკმარისია რამდენიმე ათასი ბომბის დასამზადებლად.

სტოკჰოლმის საერთაშორისო მშვიდობის კვლევის ინსტიტუტის (SIPRI) მონაცემებით, 2025 წლის იანვრის მონაცემებით, მსოფლიოში 12,241 ბირთვული ქობინი იყო. ამ რაოდენობიდან დაახლოებით 9,614 სამხედრო საცავში იყო და პოტენციურად გამოსაყენებლად იყო ხელმისაწვდომი, რაც წინა წელთან შედარებით 29-ით მეტია. ამ ქობინებიდან დაახლოებით 3,912 რაკეტებსა და თვითმფრინავებზე იყო განლაგებული. განლაგებული ქობინებიდან დაახლოებით 2,100 ბალისტიკური რაკეტების წინააღმდეგ მაღალი მზადყოფნის მდგომარეობაში იყო; თითქმის ყველა მათგანი რუსეთს ან შეერთებულ შტატებს ეკუთვნოდა. SIPRI-ს წერს, რომ საფრანგეთს, დიდ ბრიტანეთს და შესაძლოა ჩინეთსაც, სავარაუდოდ, მაღალი მზადყოფნის პირობებში ქობინების მცირე რაოდენობა ჰყავს.

იაპონიაში საზოგადოებრივი აზრიც იცვლება, რადგან ჰიროსიმასა და ნაგასაკის დაბომბვები წარსულს ჩაბარდა. მარტის გამოკითხვის თანახმად, გამოკითხულთა 41%-მა მხარი დაუჭირა „სამი არაბირთვული პრინციპის“ გადახედვას. სამი წლის წინ, როიტერის ცნობით, მხოლოდ 20%-მა დაუჭირა მხარი.

საკუთარ ბირთვულ დოქტრინაზე გადასვლის მხარდაჭერა კიდევ უფრო ძლიერია სამხრეთ კორეაში, რომელიც ასევე ეყრდნობა შეერთებულ შტატებს სამხედრო დაცვისთვის, ამასთანავე, მას უწევს ჩრდილოელი მეზობლის სულ უფრო აგრესიული პოზიციის დაძლევა. გამოკითხვის თანახმად, სამხრეთ კორეის მოსახლეობის 75%-მდე მხარს უჭერს საკუთარი ბირთვული იარაღის შემუშავებას.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

თეთრ სახლში თქვეს, რომ ტრამპი რუტესთან შეხვედრაზე NATO-ს დატოვების შესაძლებლობასაც განიხილავს

ირანი აშშ-ს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების რამდენიმე პუნქტის დარღვევაში ადანაშაულებს

ირანული მედია: თეირანში აფეთქებების ხმა გაისმა

რუსეთის ნავთობიდან შემოსავალმა 2022 წლის შემდეგ მაქსიმუმს მიაღწია