ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებათა ოფისი (ODIHR) საქართველოში წინასაარჩევნო ვითარების შუალედურ ანგარიშს აქვეყნებს.

შუალედური ანგარიში ასახავს 2024 წლის 26 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნების საერთო პოლიტიკურ კონტექსტს, საკანონმდებლო ჩარჩოსა და საარჩევნო ჩარჩოს. ანგარიში ასევე განიხილავს საარჩევნო ადმინისტრაციას და საარჩევნო ტექნოლოგიას.

„პირველად ისტორიაში, ყველა საარჩევნო უბანი გამოიყენებს ელექტრონულ მოწყობილობებს ამომრჩევლების იდენტიფიცირებისთვის, შედეგების დათვლის, წინასწარი შედეგების დასადგენად და მათი გადასაცემად“, - ნათქვამია ანგარიშში.

ანგარიში ყურადღებას ამახვილებს ამომრჩეველთა უფლებებსა და ამომრჩეველთა რეგისტრაციაზე. ანგარიშის მიხედვით, ODIHR-ის არჩევნების სადამკვირვებლო მისიასთან საუბარში, პროცესში ჩართულმა მხარეებმა განსაკუთრებული შეშფოთება არ გამოთქვეს ამომრჩეველთა სიების ჩართვასთან დაკავშირებით, თუმცა ზოგიერთმა აღნიშნა, რომ ამომრჩეველთა სიაში კვლავ იყო უზუსტობები, რომლებიც, სავარაუდოდ, დაკავშირებული იყო მის არსებობასთან. გარდაცვლილი პირებისა და საზღვარგარეთ დე ფაქტო მცხოვრები მოქალაქეების.

ამასთან, ანგარიშში აღნიშნულია, რომ წინასაარჩევნო პერიოდი საკმაოდ მშვიდ ატმოსფეროში მიმდინარეობს.

„კანონი ადგენს სამართლიან პირობებს საარჩევნო კამპანიისთვის. ოფიციალური წინასაარჩევნო პერიოდი 27 აგვისტოს დაიწყო და კვლავ საკმაოდ მშვიდ გარემოში მიმდინარეობს. საარჩევნო სუბიექტების უმეტესობა ეწევა კარდაკარ ვიზიტებს, სოციალურ ქსელებში აქტიურობას, შეხვედრებს და იშვიათად შედარებით მასშტაბურ აქციებს. ზოგიერთი ოპოზიციური პარტიის წარმომადგენლებმა გამოთქვეს შეშფოთება მმართველი პარტიის მხარდამჭერების და სამთავრობო უწყებების მიერ სავარაუდო დაშინების ტაქტიკების გამო, რომლებიც მიზნად ისახავს მათ საარჩევნო კამპანიას, ისევე როგორც ამომრჩეველს“, - ნათქვამია ანგარიშში.

რაც შეეხება წინასაარჩევნო კამპანიას და პოლიტიკოსების გზავნილებს, ანგარიშის მიხედვით, ამ ეტაპზე დაფიქსირებული საარჩევნო გზავნილები ძირითადად სავსე იყო უაღრესად პოლარიზებული რიტორიკით: „მმართველმა პარტიამ არჩევნები წარმოადგინა, როგორც არჩევანი მშვიდობასა და ომს შორის. ოპოზიციური პარტიები ამ არჩევნებს უწოდებენ რეფერენდუმს ქვეყნის გეოპოლიტიკურ ვითარებაზე“.

ODIHR-ის სადამკვირვებლო მისიის შუალედური ანგარიში ასევე ასახავს ანტიკორუფციული ბიუროს ბოლო გადაწყვეტილებებს.

ანგარიშში ნათქვამია, რომ ანტიკორუფციულმა ბიურომ დაიწყო კამპანიის დაფინანსების სიღრმისეული განხილვა და დაკისრებული მოვალეობების შესაბამისად მოითხოვა დამატებითი ანგარიშები.

„ყველა საარჩევნო სუბიექტმა პირველი შუალედური ანგარიში წარადგინა. ამის შესახებ ანტიკორუფციულმა ბიურომ გამოაქვეყნა თავის ვებგვერდზე, მიუხედავად იმისა, რომ ბიუროს კანონით არ მოეთხოვება არჩევნების დღემდე დეტალური აუდიტისა და ამ ანგარიშების დასკვნების გამოქვეყნება“, - ნათქვამია ანგარიშში.

თუმცა, შუალედური ანგარიში ყურადღებას ამახვილებს მედია გარემოზე და აღნიშნავს, რომ მედია გარემო მრავალფეროვანია, მაგრამ ძალზე პოლარიზებული და პოლიტიკურ და ბიზნეს ინტერესებს ასახავს. ასევე ნათქვამია, რომ მედიის მიმართ არაერთი სამოქალაქო ცილისწამების საქმე განიხილება და ჟურნალისტების მიმართ მუქარა კვლავ აქტუალურია.

ანგარიშის მიხედვით, არჩევნები მიმდინარეობს მზარდი პოლიტიკური პოლარიზაციისა და მთავრობასა და პრეზიდენტს შორის მზარდი ანტაგონიზმის, ასევე სხვადასხვა კანონების მიღებით გამოწვეული საზოგადოების უკმაყოფილების ფონზე.

„2023 და 2024 წლებში იყო დიდი პროტესტი უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ კანონის წინააღმდეგ, რომელიც თავდაპირველად გაუქმდა 2023 წელს, მაგრამ ხელახლა დაინერგა მომდევნო წელს და გავიდა 2024 წლის 28 მაისს. ამ მოვლენებისა და კანონის მიღებისთანავე, პროცესში ჩართულმა ბევრმა დაინტერესებულმა მხარემ შეატყობინა ძალადობისა და დაშინების შესახებ მომიტინგეების, სამოქალაქო საზოგადოებისა და ჟურნალისტების მიმართ ODIHR-ის საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიას (ODIHR EOM). ივლისში პრეზიდენტმა და 38 დეპუტატმა სამოქალაქო საზოგადოებისა და მედიის 122-ზე მეტ წარმომადგენელთან ერთად შეიტანეს სარჩელი საკონსტიტუციო სასამართლოში „გარე გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონის წინააღმდეგ და მოითხოვეს კანონის დებულებების დროებით შეჩერება. 9 ოქტომბერს სასამართლომ სარჩელი განსახილველად მიიღო, თუმცა საბოლოო გადაწყვეტილების გამოქვეყნებამდე კანონის შეჩერებაზე უარი თქვა. ბევრმა ადგილობრივმა და საერთაშორისო ორგანიზაციამ, მათ შორის ODIHR-მა, გამოთქვა შეშფოთება, რომ ამ კანონის მიღებამ შეიძლება უარყოფითი გავლენა მოახდინოს გაერთიანებისა და გამოხატვის თავისუფლების განხორციელებაზე.

17 სექტემბერს საქართველოს პარლამენტმა მიიღო კანონი „ოჯახური ფასეულობებისა და არასრულწლოვანთა დაცვის შესახებ“, რომელიც მწვავედ გააკრიტიკეს არაერთმა საერთაშორისო ორგანიზაციამ, მათ შორის ODIHR-ის სადამკვირვებლო მისიასთან შეხვედრისას, რომლებიც მონაწილეობდნენ ამ პროცესში. პროცესი, როგორც ფუნდამენტური თავისუფლებების შემზღუდველი ღონისძიება და ლგბტ თემის სტიგმატიზაციისთვის მიმართული ინსტრუმენტი“, - ნათქვამია ანგარიშში.

OSCE/ODIHR-ის ცნობით, OSCE/ODIHR-ის არჩევნებზე სადამკვირვებლო მისია საქართველოში (ODIHR EOM) მუშაობა 11 სექტემბერს საქართველოს მთავრობის მოწვევით და მანდატის შესაბამისად დაიწყო. მისიას ხელმძღვანელობს მისიის ელჩი ოუენ მერფი. მისიის ძირითადი გუნდი შედგება 12 წევრისაგან თბილისში დაფუძნებული და 30 გრძელვადიანი დამკვირვებლისგან, რომლებიც 19 სექტემბრიდან არიან განლაგებული ქვეყნის მასშტაბით. მისიის წევრები შეირჩნენ ეუთოს 22 წევრი ქვეყნიდან; მათგან 48% ქალია. ეუთო-ს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებათა ოფისმა (ODIHR) სთხოვა წევრ ქვეყნებს გამოგზავნონ 350 მოკლევადიანი დამკვირვებელი კენჭისყრის დღის სხდომაზე დასასწრებად.

ავტორი: ექსპრესნიუსი,

სოციალური ქსელები

ნიკა მელია - ცილისმწამებლებთან აღარაფერი გაკავშირებს

ბოჭორიშვილი ჰერჩინსკიზე: ქართველი ხალხის ნება გამოხატულია საქართველოს ხელისუფლების არჩევანში

რეპრესიების არქიტექტურა – სამოქალაქო საზოგადოების გამოწვევები ავტორიტარული ტენდენციების პირობებში

გახარია საქართველოსთვის: ოპოზიციური ალიანსი „ოცნების“ პოლიტიკას უწყობს ხელს